| Môn | Số bài thi | TB | Độ lệch chuẩn | Trung vị | Điểm 10 | Điểm ≥9 |
|---|
| Nhóm | Tỉnh | Dải SBD | n | z̄ | %z>1 | σ(z) | Nâng Văn | Nâng TN |
|---|
| # | Tỉnh | Thí sinh | Mặt bằng | Hạng | %9+ | Hạng | Tinh hoa /1000 | Hạng | Vênh CL |
|---|
Khi ghép ba hệ tiêu chí về chất lượng — mặt bằng, mũi nhọn và mật độ tinh hoa — rồi dùng dữ liệu đã loại bốn dải nghi vấn, bản đồ hiện lên như một dải màu đậm đi từ đồng bằng sông Hồng xuống Bắc Trung Bộ. Ninh Bình, Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Phú Thọ, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Huế nối nhau thành một mạch; trong khuôn khổ của kỳ thi này, đó là nơi cả nền học tập lẫn những kết quả xuất sắc cùng hiện diện rõ nét. Dáng hình ấy gợi lại vùng đất vốn gắn với truyền thống khoa bảng, nhưng không nên vội xem nó là lời khẳng định về mọi mặt của giáo dục.
Ở phía Nam, TP.HCM là điểm sáng nổi bật. Tuy vậy, với quy mô thí sinh rất lớn, mật độ tinh hoa tính theo đầu người của thành phố vẫn thấp hơn nhiều địa phương trong vành đai phía Bắc. Những mảng màu nhạt ở miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long cũng không hoàn toàn giống nhau: có nơi mặt bằng còn mỏng nhưng vẫn xuất hiện một điểm sáng như Cao Bằng hay Thái Nguyên; có nơi kết quả khá đều, song chưa tạo được nhiều bài thi ở nhóm cao nhất. Bởi vậy, bản đồ này nên được đọc như một lát cắt giàu gợi mở của kỳ thi năm 2026 — một câu chuyện về cơ hội và kết quả học tập, chứ không phải bản án hay huy chương trọn vẹn cho bất kỳ địa phương nào.
Bài phân tích dựa trên toàn bộ dữ liệu điểm thi tốt nghiệp THPT 2026 của hơn 1,2 triệu thí sinh cả nước. Bài viết đi theo đúng trình tự các mục 1–6 của phần Số liệu (nút phía trên) — mọi biểu đồ nhắc đến đều nằm ở đó.
Hãy tưởng tượng một lớp học bình thường ở một tỉnh miền núi, nơi điểm Toán trung bình của cả tỉnh chỉ khoảng 5 điểm. Bỗng nhiên, trong bảng điểm xuất hiện một nhóm gần 400 em ngồi thi cạnh nhau — số báo danh liền kề nhau — mà cứ 10 em thì có hơn 8 em đạt Toán từ 9 điểm trở lên.
Đó là điều chúng tôi tìm thấy khi phân tích dữ liệu. Và không chỉ một nhóm như vậy.
Số báo danh không phải là con số ngẫu nhiên. Hai chữ số đầu cho biết thí sinh thi ở tỉnh nào. Phần còn lại được đánh theo thứ tự, nên các em học cùng trường, thi cùng một điểm thi sẽ có số báo danh nằm gần nhau thành từng dải liên tiếp. Nếu có tiêu cực xảy ra tại một điểm thi, dấu vết sẽ hiện ra dưới dạng một dải số báo danh liền kề có điểm cao vọt lên so với xung quanh — như đi dọc một con phố tối và bỗng gặp một đoạn đèn sáng rực.
Chúng tôi đã "đi dọc" toàn bộ chuỗi số báo danh của từng tỉnh, so điểm mỗi nhóm thí sinh liền kề với mặt bằng của chính tỉnh đó — chính là các biểu đồ "vệt sáng" ở mục 3 phần Số liệu. Kết quả vòng quét đầu: 7 dải số báo danh, khoảng 3.200 thí sinh, sáng lên một cách không thể giải thích bằng may rủi.
Mức bất thường lớn đến đâu? Tung đồng xu 10 lần được 7 mặt ngửa là hơi lạ nhưng vẫn thường gặp; tung 1.000 lần được 900 mặt ngửa thì gần như chắc chắn đồng xu có vấn đề. Cả 7 dải này đều thuộc loại "900 mặt ngửa". Nhưng "không phải ngẫu nhiên" chưa đồng nghĩa với "gian lận" — còn một lời giải thích tự nhiên cần loại trừ.
Đây là câu hỏi quan trọng nhất, và là chỗ dễ oan sai nhất. Trường chuyên, trường điểm cũng tạo ra dải số báo danh điểm cao — vì học sinh giỏi học tập trung một chỗ. So sánh 7 dải bất thường với các cụm trường giỏi thật (mục 4 phần Số liệu) cho thấy ba nét khác biệt: học sinh giỏi thật có em giỏi nhiều em giỏi ít (chỉ 35–50% vượt trội, còn ở dải bất thường là 73–90% — cả dải cùng được "nhấc" lên); điểm trong dải bất thường "nén" chặt như chỉnh theo cùng một công thức; và môn trắc nghiệm tăng 2–4,4 điểm trong khi Văn — môn duy nhất chấm tay — chỉ nhỉnh hơn khoảng 1 điểm. Ai từng theo dõi vụ Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình năm 2018 sẽ thấy kịch bản quen thuộc.
Ba chữ ký này giúp khoanh vùng, nhưng chúng tôi không dừng ở đó — vẫn có thể hình dung một ngôi trường rất mạnh tạo ra hình ảnh gần giống vậy. Cần những phép thử sắc hơn.
Các dải bất thường rõ nhất không nằm ở thành phố lớn, mà ở những tỉnh có điểm trung bình thuộc nhóm thấp nhất cả nước. Sơn La — tỉnh điểm trung bình thấp nhất toàn quốc (4,99) — chứa một dải 454 thí sinh liền kề điểm thuộc hàng cao nhất nước. Tuyên Quang, nơi Toán 9+ toàn tỉnh chỉ 1,9%, chứa nhóm 356 em mà 84% đạt mức đó. Nếu là trường xuất sắc thật, chúng đã nổi tiếng cả nước từ lâu — học sinh giỏi cỡ đó không xuất hiện âm thầm giữa vùng trũng rồi biến mất trong im lặng.
Sau những phân tích đầu tiên, chúng tôi nhận được phản biện xác đáng: "Biết đâu đó là trường chuyên, lớp chọn thì sao?" Ranh giới giữa "nghi vấn" và "oan sai" nằm chính ở đây. Hai phép thử dưới đây (biểu đồ cột ở mục 5 phần Số liệu) không đòi hỏi kiến thức thống kê nào.
Học sinh ban xã hội — thi Sử, Địa, Kinh tế pháp luật — thường không mạnh Toán; trung bình toàn tỉnh của nhóm này chỉ quanh 4–5 điểm. Ngay ở cụm đối chứng giống trường chuyên nhất trong dữ liệu, nhóm này cũng chỉ đạt 7,3. Còn ở dải Tuyên Quang: học sinh ban xã hội đạt trung bình 9,0 điểm Toán — bạn cùng ban toàn tỉnh chỉ 4,5. Không ngôi trường nào khiến những em không học chuyên Toán thi Toán giỏi hơn cả trường chuyên. Nhưng bàn tay can thiệp vào bài trắc nghiệm thì làm được — nó không cần biết em nào học ban gì.
Mỗi thí sinh đều thi Văn — môn duy nhất giáo viên chấm tay — bên cạnh các môn trắc nghiệm chấm máy. Năng lực con người thì nhất quán: giỏi thì cả hai loại bài cùng khá. Ở dải Tuyên Quang, nhóm thi Sinh đạt trung bình 8,8 điểm Sinh nhưng bài Văn của chính các em đó chỉ 7,1. Để công bằng, chúng tôi quét cả nước tìm các lớp chuyên Sinh thật (11 nhóm, chủ yếu ở TP.HCM): mức lệch tự nhiên của họ khoảng 0,7 điểm. Mức lệch 1,7 điểm ở Tuyên Quang gấp hai lần rưỡi con số đó. Môn máy chấm bay cao, môn cô giáo chấm đứng lại — không phải dáng đi của năng lực, mà là dấu chân của sự can thiệp chỉ với tới được bài trắc nghiệm.
Và kết quả bất ngờ: phép thử hạ độ nghi vấn của hai cụm. Ninh Bình và Thanh Hóa — hai dải ban đầu bị nghi, tổng 1.097 thí sinh — có hồ sơ giống hệt trường giỏi thật: học sinh ban xã hội Toán chỉ khá, mức lệch Sinh–Văn trong ngưỡng tự nhiên. Chúng tôi hạ hai cụm này xuống mức nghi vấn thấp — thấp, chứ không phải bằng không: dải điểm cao của chúng vẫn hiện rõ trên biểu đồ, chỉ là có lời giải thích tự nhiên hợp lý. Hưng Yên (397 thí sinh) cho tín hiệu trái chiều — phép thử này bảo trường thật, phép thử kia báo động — cần thẩm tra bằng chứng cứ ngoài điểm số. Bốn cụm Tuyên Quang, Lào Cai, Sơn La, Phú Thọ — khoảng 1.700 thí sinh — vượt ngưỡng ở mọi phép thử. Việc phương pháp biết hạ nghi vấn chứ không chỉ làm dày thêm nghi vấn, theo chúng tôi, chính là lý do để tin phần còn lại của nó.
Mọi biểu đồ trong phần Số liệu dùng chung một hệ màu theo tạm kết dưới đây: đỏ — nghi vấn cao, vàng — tín hiệu trái chiều, xanh — nghi vấn thấp.
| Tạm kết | Tỉnh (mã) | Dải số báo danh | Số TS | Vì sao |
|---|---|---|---|---|
| Nghi vấn cao | Tuyên Quang (08) | 08016298 – 08016656 | 356 | 84% Toán ≥9 (tỉnh: 1,9%); HS ban xã hội đạt Toán 9,0 |
| Nghi vấn cao | Lào Cai (15) | 15009912 – 15010287 | 376 | Nâng đều mọi môn; HS ban xã hội Toán 7,7 (tỉnh 4,3) |
| Nghi vấn cao | Sơn La (14) | 14004099 – 14004552 | 454 | Giữa tỉnh điểm thấp nhất nước; ban xã hội Toán 6,8 (tỉnh 3,7) |
| Nghi vấn cao | Phú Thọ (25) | 25001442 – 25001975 | 531 | Vượt cả cụm đối chứng giống trường chuyên của chính tỉnh mình |
| Trái chiều | Hưng Yên (33) | 33000001 – 33000398 | 397 | Hai phép thử cho kết quả ngược nhau; cần chứng cứ ngoài điểm số |
| Nghi vấn thấp | Ninh Bình (37) | 37023518 – 37024078 | 555 | Hồ sơ trùng khớp trường giỏi thật ở cả hai phép thử |
| Nghi vấn thấp | Thanh Hóa (38) | 38002272 – 38002819 | 542 | Hồ sơ trùng khớp trường giỏi thật ở cả hai phép thử |
Ba mức đếm trong báo cáo này tương ứng với ba vòng phân tích, để bạn đọc không phải tự cộng trừ: vòng một phát hiện khoảng 3.200 thí sinh nằm trong 7 dải bất thường; sau khi hai dải Ninh Bình và Thanh Hóa (1.097 em) được hạ xuống mức nghi vấn thấp ở vòng ba, còn khoảng 2.100 em trong các dải chưa loại trừ được; và vì dải Hưng Yên (397 em) mới dừng ở mức tín hiệu trái chiều, con số khoảng 1.700 em — riêng bốn dải đỏ — là cách đếm thận trọng nhất khi nói về nghi vấn cao. Cần nhấn mạnh: đây là số thí sinh nằm trong các dải cần thẩm định, không có nghĩa mọi em trong đó đều liên quan. Cả bốn dải đỏ đều thuộc các tỉnh trung du – miền núi phía Bắc, đúng vành đai của vụ việc năm 2018.
Phân tích thống kê giống như phát hiện vết khói — nó cho biết nên nhìn vào đâu, chứ chưa khẳng định có lửa. Dữ liệu không thể tự nó kết tội ai. Vẫn tồn tại khả năng có lời giải thích khác mà dữ liệu điểm số đơn thuần không nhìn thấy được.
Nhưng vết khói lần này rất đậm, và đậm ở đúng những chỗ mà kinh nghiệm 2018 đã dạy chúng ta phải cảnh giác. Một điều cần lưu ý: dấu hiệu trên phù hợp với cả hai kịch bản — tuồn đáp án cho thí sinh trong giờ thi, hoặc sửa phiếu trả lời sau khi nộp bài. Nếu đáp án được tuồn vào phòng thi, bài gốc là chữ của chính thí sinh và chấm lại sẽ ra đúng điểm cũ — nghĩa là phúc tra đơn thuần là chưa đủ. Việc xác minh cần phân tích độ trùng lặp đáp án giữa các bài thi trong cụm, trích xuất camera, sơ đồ chỗ ngồi, quy trình giao nhận đề và danh sách cán bộ coi thi, chấm thi tại các điểm thi liên quan.
Nếu tất cả đều trong sạch, việc thẩm định sẽ trả lại sự công bằng cho khoảng 1.700 thí sinh trong bốn cụm nghi vấn cao — giống như hai phép thử đã hạ độ nghi vấn cho hơn 1.000 em ở Ninh Bình và Thanh Hóa ngay trong phân tích này. Còn nếu không, thì hơn 1,2 triệu thí sinh còn lại, những em đã làm bài bằng chính sức mình, xứng đáng được biết sự thật.
📊 Xem toàn bộ số liệu & biểu đồ chứng minh → chuyển sang PHẦN 1Hội đồng thi Tuyên Quang (tỉnh mới, gộp Tuyên Quang và Hà Giang cũ) có 18.050 thí sinh, mặt bằng Toán 5,07. Dải 08016298–08016656 (356 thí sinh) là dải có mức bất thường cao nhất ở mọi thước đo trong cả bảy dải toàn quốc. Tỉnh mới bao gồm Hà Giang cũ — tâm điểm vụ 2018 — nhưng lịch sử không được dùng làm bằng chứng, và dữ liệu không cho biết dải thuộc khu vực nào của tỉnh mới.
| Môn | n dải | TB dải | TB tỉnh | Chênh | %≥9 dải | %≥9 tỉnh |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Toán | 356 | 9,36 | 4,98 | +4,38 | 84% | 1,9% |
| Ngữ văn | 354 | 7,44 | 6,16 | +1,29 | 3% | 0,3% |
| Vật lý | 146 | 8,21 | 5,69 | +2,52 | 15% | 1,5% |
| Hóa học | 117 | 8,90 | 6,64 | +2,26 | 54% | 3,7% |
| Sinh học | 39 | 8,75 | 4,93 | +3,82 | 64% | 0,6% |
| Lịch sử | 129 | 9,02 | 6,29 | +2,73 | 73% | 6,5% |
| Địa lý | 40 | 7,65 | 5,22 | +2,43 | 2% | 0,5% |
| Ngoại ngữ | 221 | 7,73 | 5,11 | +2,62 | 18% | 1,2% |
Vùng lân cận chỉ hơi ấm (z ≈ 0,27–0,35 ở 400 SBD hai bên); bên trong dải vọt lên z ≈ 1,52 với 90% thí sinh vượt trội đồng loạt — cao nhất trong bảy dải.
Một, mọi phép thử đều "gãy kim". Học sinh ban xã hội (148 em) đạt Toán trung bình 9,00, 74% đạt 9+ — bạn cùng ban toàn tỉnh đạt 4,49; mức vượt z = 2,12, gần gấp ba trần của mọi cụm trường giỏi tại tỉnh sạch (0,73). Nhóm 40 em thi Địa có Toán trung bình 9,29 (85% đạt 9+) — các nhóm kiểu-chuyên-Địa thật trên cả nước chỉ có Toán z ≈ 0,23. Nhóm thi Sinh đạt Sinh 8,75 nhưng Văn của chính các em chỉ 7,11 — lệch +1,88, gấp đôi ngưỡng lớp chuyên Sinh thật (~0,9). Không như Sơn La hay Phú Thọ còn phép thử trung tính, ở đây tất cả đều vượt ngưỡng, và vượt xa.
Hai, chính tỉnh có một trường giỏi thật để so — và khoảng cách là vực thẳm. Vùng SBD 08002077–08002429 (347 em) mang hồ sơ trường tuyển lọc điển hình: 50% vượt trội, giỏi lệch, ban xã hội Toán 6,77, 19% Toán 9+. Dải nghi vấn: 84% Toán 9+ — gấp 4,5 lần trường giỏi thật của chính tỉnh mình.
Ba, Văn và Địa cùng "lạc nhịp" theo một kiểu. Giữa tập thể có 84% Toán 9+, 73% Sử 9+, môn Văn chấm tay chỉ 3% đạt 9+, và Địa cũng chỉ 2% — thấp lạ so với các môn trắc nghiệm khác. Kịch bản can thiệp "chọn môn để nâng" giải thích được; kịch bản "học sinh xuất chúng toàn diện" thì không.
Bốn, ngoài tầm mọi may rủi. 10.000 lần rút ngẫu nhiên nhóm 356 em từ chính tỉnh: lần cao nhất đạt Toán 5,42 — dải đạt 9,36. Kiểm tra kỹ thuật sạch: không SBD trùng; 4 hồ sơ trùng hệt nằm trong mức nền (0,83%).
Ở Tuyên Quang, đây gần như là lời giải duy nhất còn đứng được: nó giải thích trọn 95% điểm 10 Toán của tỉnh dồn vào một dải, ban xã hội và nhóm thi Địa cùng đạt Toán trên 9, mọi môn máy chấm bay cao trong khi Văn lết theo, và biên độ gần 4 điểm so với mô phỏng may rủi.
Văn 7,44 cho thấy nền học lực có thể trên mặt bằng. Nhưng khoảng cách giữa nền và đỉnh (Toán 9,36, 84% đạt 9+) rộng tới mức phần can thiệp chiếm gần trọn câu chuyện — kịch bản lai chỉ điều chỉnh chi tiết, không phải lời giải thay thế.
Bị bác mạnh nhất trong bốn tỉnh: tỉnh có sẵn cụm trường-giỏi-thật làm chuẩn nội tỉnh và dải vượt nó 4,5 lần về Toán 9+; không trường nào trên cả nước có ban xã hội Toán 9,00 hay nhóm thi Địa Toán 9,29; con số 147/154 điểm 10 Toán của tỉnh trong một dải là thứ không mô hình trường học nào tạo ra được.
Kiểm trực tiếp đều sạch (một SBD trong dải đã được đối chiếu với hệ thống tra cứu và khớp hoàn toàn); 0/10.000 mô phỏng — khoảng cách 5,42 so với 9,36 là bốn điểm của sự không thể.
Với biên độ này, xác minh cho kết quả nhanh nhất trong bốn tỉnh: chấm thẩm định một phần dải là đủ thấy — nếu sửa phiếu sau nộp, ảnh quét gốc sẽ vênh với file chấm ngay những bài đầu; nếu tuồn đáp án, chuỗi đáp án của 147 bài điểm 10 Toán sẽ trùng nhau đến từng câu. Kèm theo: camera, sơ đồ chỗ ngồi, quy trình giao nhận đề, danh tính đơn vị dự thi. Nếu phải chọn một nơi để bắt đầu toàn bộ cuộc thẩm định, thì đó là đây.
⚠ Đây là sản phẩm bài tập môn phân tích dữ liệu, chỉ có giá trị tham khảo. Nguồn dữ liệu: github.com/NamBZ/diemthi-thpt-2026.
📊 Quay lại phần Số liệu & biểu đồHội đồng thi Lào Cai (tỉnh mới, gộp Lào Cai và Yên Bái cũ) có 19.715 thí sinh, mặt bằng thuộc nhóm thấp: Toán trung bình 4,81 (cả nước 5,65); tỷ lệ Toán ≥9 toàn tỉnh chỉ 1,7%. Giữa mặt bằng đó, vòng quét phát hiện dải 376 thí sinh liền kề, SBD 15009912–15010287, điểm số thuộc hàng cao nhất cả nước.
| Môn | n dải | TB dải | TB tỉnh | Chênh | %≥9 dải | %≥9 tỉnh |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Toán | 376 | 8,33 | 4,81 | +3,52 | 41% | 1,7% |
| Ngữ văn | 376 | 7,72 | 6,14 | +1,58 | 8% | 0,5% |
| Vật lý | 140 | 7,57 | 5,28 | +2,28 | 14% | 1,4% |
| Hóa học | 104 | 8,06 | 6,14 | +1,92 | 20% | 3,6% |
| Sinh học | 38 | 8,21 | 4,87 | +3,34 | 32% | 0,5% |
| Lịch sử | 152 | 8,67 | 5,94 | +2,72 | 53% | 5,8% |
| Địa lý | 64 | 7,91 | 4,88 | +3,03 | 22% | 0,5% |
| Ngoại ngữ | 244 | 6,77 | 4,68 | +2,09 | 11% | 1,8% |
Ranh giới của dải rất sắc: 400 số báo danh ngay trước có điểm đúng bằng mặt bằng tỉnh (z ≈ −0,05), rồi nhảy vọt khi bước vào dải (z ≈ 1,43). Vài trăm SBD phía sau dải còn "ấm" (z ≈ 0,61) — có thể cùng một điểm thi kéo dài, chi tiết đáng lưu ý khi khoanh vùng thẩm định.
Một, mọi môn cùng cao — kể cả những môn không ai luyện. Lịch sử trung bình 8,67 với 53% bài đạt ≥9 (gấp 9 lần tỷ lệ tỉnh), Địa lý +3,03 điểm, Sinh học +3,34. Không mô hình trường lớp nào tạo ra tập thể xuất sắc đồng thời ở Toán, Sử, Địa, Sinh — các môn thuộc những ban học khác nhau.
Hai, cao đồng loạt chứ không phân hóa. 86% thí sinh trong dải vượt trội rõ rệt so với mặt bằng tỉnh (chuẩn trường giỏi thật: 35–51%), độ phân tán nén chặt (σ = 0,46).
Ba, học sinh ban xã hội thi Toán được 7,65 điểm. 186 em trong dải thi tổ hợp Sử/Địa/KTPL — bạn cùng ban toàn tỉnh chỉ đạt 4,32. Mức vượt (z = 1,53) gấp đôi mức cao nhất từng quan sát ở mọi cụm trường giỏi tại các tỉnh không nghi vấn (0,73).
Bốn, chính tỉnh Lào Cai có sẵn "nhóm chứng". Tỉnh có ít nhất 5 cụm điểm cao khác — suy luận từ hồ sơ điểm, nhiều khả năng là các trường tuyển lọc mạnh của Lào Cai và Yên Bái cũ (danh tính chưa xác minh). Tất cả đều mang hồ sơ tự nhiên: 23–53% vượt trội, ban xã hội Toán z chỉ 0,17–0,53. Dải nghi vấn vượt xa mọi cụm trong chính tỉnh mình.
Năm, môn máy chấm bay cao hơn môn chấm tay. Trắc nghiệm được nâng trung bình +2,7 điểm; Văn chỉ +1,58. Nhóm 38 em thi Sinh đạt Sinh 8,21 nhưng Văn của chính các em là 7,38; khoảng lệch chuẩn hóa (+1,24) vượt mức tự nhiên của các lớp chuyên Sinh thật trong dữ liệu (~0,9).
Đã loại trừ lỗi kỹ thuật: không SBD trùng, không cặp thí sinh nào trùng hệt điểm mọi môn, bước nhảy tại ranh giới là thật.
Tuồn đáp án trong giờ thi hoặc sửa phiếu trả lời sau khi nộp. Lời giải duy nhất khớp cả năm dấu hiệu, kể cả việc học sinh ban xã hội "bỗng dưng" giỏi Toán — bàn tay can thiệp không phân biệt em nào học ban gì.
Văn +1,58 cao hơn mức thường thấy ở các dải nghi vấn khác, gợi ý nền học lực có thật một phần; phần chênh bất thường nằm ở các môn trắc nghiệm. Không giảm nghi vấn, chỉ điều chỉnh cách hình dung.
Bị chính dữ liệu nội tỉnh bác: các cụm trường-giỏi của Lào Cai đều có hồ sơ giỏi-lệch tự nhiên, không cụm nào có ban xã hội Toán quá z = 0,53. Một trường mạnh hơn mọi trường chuyên đã biết của cả nước mà vô danh là điều khó tồn tại.
Luyện thi luôn lệch theo tổ hợp xét tuyển; không mô hình nào khiến 86% cùng vượt trội ở tất cả các môn, càng không khiến dân ban xã hội thi Toán 7,65.
Kiểm tra trực tiếp đều sạch; kiểm định hoán vị 10.000 lần rút nhóm 376 em từ chính tỉnh: lần "may" nhất chỉ đạt Toán ~5,3 so với 8,33 của dải.
Đối chiếu chuỗi đáp án gốc của 376 bài để tìm mức trùng lặp bất thường; trích xuất camera, sơ đồ chỗ ngồi, quy trình giao nhận đề; và mở rộng phạm vi sang vài trăm SBD phía sau dải, nơi điểm vẫn còn "ấm". Nếu là tuồn đáp án trong giờ thi, bài gốc mang chữ thí sinh và phúc tra đơn thuần sẽ không phát hiện được gì.
⚠ Đây là sản phẩm bài tập môn phân tích dữ liệu, chỉ có giá trị tham khảo. Nguồn dữ liệu: github.com/NamBZ/diemthi-thpt-2026.
📊 Quay lại phần Số liệu & biểu đồHội đồng thi Sơn La có 14.162 thí sinh — nhỏ nhất trong bốn tỉnh nghi vấn cao — và là tỉnh có điểm trung bình chung thấp nhất toàn quốc (4,99): Toán 4,25, Văn 5,39. Tỷ lệ Toán ≥9 toàn tỉnh: 0,7%. Năm 2018, Sơn La từng là một tâm điểm của vụ gian lận điểm thi lớn nhất lịch sử — chi tiết này không được dùng làm bằng chứng, nhưng nhắc rằng kịch bản "sửa bài ở khâu chấm" từng vận hành thực tế tại đây.
| Môn | n dải | TB dải | TB tỉnh | Chênh | %≥9 dải | %≥9 tỉnh |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Toán | 454 | 7,59 | 4,13 | +3,46 | 16% | 0,7% |
| Ngữ văn | 454 | 6,59 | 5,35 | +1,24 | 0% | 0,0% |
| Vật lý | 220 | 7,29 | 5,00 | +2,29 | 9% | 0,8% |
| Hóa học | 143 | 7,45 | 5,66 | +1,80 | 12% | 1,7% |
| Sinh học | 51 | 7,55 | 4,64 | +2,91 | 18% | 0,4% |
| Lịch sử | 130 | 8,29 | 5,86 | +2,43 | 38% | 5,6% |
| Địa lý | 86 | 7,05 | 4,64 | +2,41 | 1% | 0,4% |
| Ngoại ngữ | 266 | 6,34 | 4,53 | +1,81 | 5% | 0,6% |
Dải Sơn La là một ốc đảo tuyệt đối: 400 SBD ngay trước có điểm đúng bằng mặt bằng tỉnh (z ≈ −0,03), 400 SBD ngay sau thậm chí dưới mặt bằng (z ≈ −0,27), còn bên trong dải vọt lên z ≈ 1,31. Điểm số nhảy bậc đúng tại ranh giới, như thể ai đó kẻ một đường thẳng.
Một, dải này không có "họ hàng" trong tỉnh. Quét với ngưỡng thấp, Sơn La có khoảng 6–7 cụm điểm khá nhưng tất cả chỉ đạt z̄ 0,27–0,40 với 17–25% vượt trội; dải nghi vấn đạt z̄ 1,31 với 79% vượt trội — gấp hơn ba lần cụm đứng thứ nhì. Các cụm khá nằm rải rác ở nhiều vùng SBD; không cụm nào tiệm cận dải nghi vấn. Dữ liệu không cho biết trường chuyên của tỉnh nằm ở vùng SBD nào.
Hai, học sinh ban xã hội thi Toán 6,76. 176 em thi tổ hợp Sử/Địa/KTPL; bạn cùng ban toàn tỉnh chỉ 3,74 — chênh hơn 3 điểm, z = 1,49, gấp đôi mức trần của mọi cụm trường giỏi tại các tỉnh sạch (0,73).
Ba, môn Văn "tố cáo" bằng sự im lặng. Các môn máy chấm tăng 1,8–3,5 điểm; Văn chỉ +1,24, và không một bài Văn nào trong 454 bài đạt nổi 9 điểm. Một tập thể có 16% Toán 9+ và 38% Sử 9+ mà trắng bài Văn xuất sắc — rất khó tin nếu do năng lực, rất dễ hiểu nếu can thiệp không chạm được bài tự luận.
Bốn, vượt mọi kịch bản may rủi. 10.000 lần rút ngẫu nhiên nhóm 454 em từ chính tỉnh: lần cao nhất đạt Toán 4,54 — dải đạt 7,59.
Điểm cần trung thực: phép thử Sinh–Văn cho chênh +0,97, chỉ nhỉnh hơn không đáng kể mức tự nhiên của lớp chuyên Sinh thật (~0,9) — trung tính với Sơn La. Nghi vấn đứng trên các chân còn lại. Kiểm tra kỹ thuật sạch: không SBD trùng; 2 cặp hồ sơ trùng hệt nằm trong tỷ lệ trùng hợp nền (0,53%).
Khớp toàn bộ hồ sơ: ốc đảo ranh giới sắc, nâng đồng loạt không phân biệt ban, môn chấm tay đứng ngoài, biên độ ngoài tầm may rủi. Lịch sử 2018 cho thấy kịch bản có tiền lệ vận hành thực tế — dù không dùng làm bằng chứng cho hiện tại.
Văn +1,24 cho thấy nền học lực có thể khá hơn mặt bằng thật; phần trắc nghiệm được "bồi" thêm. Thay đổi cách hình dung về mức độ, không thay đổi bản chất nghi vấn.
Không loại trừ được, nhưng hồ sơ không khớp: mọi trường chuyên xác định được trên cả nước đều không có ban xã hội Toán quá z = 0,73, không nén tới σ = 0,44, không "trắng" bài Văn giỏi tuyệt đối. Trường chuyên giải thích được vị trí, không giải thích được hình dạng.
Không mô hình luyện thi nào khiến 79% của 454 em cùng vượt trội mọi môn máy chấm; luyện giỏi thật thì Văn phải nhích theo.
Kiểm trực tiếp đều sạch; 0/10.000 mô phỏng chạm tới — khoảng cách 4,54 so với 7,59 không phải thứ may mắn bắc cầu được.
Ưu tiên số một: chuỗi đáp án gốc của 454 bài — tuồn đáp án chung sẽ để lại mức trùng bất thường ở cả những câu sai; sửa phiếu sau nộp sẽ khiến ảnh quét vênh với file chấm. Kèm theo: camera, sơ đồ chỗ ngồi, quy trình bàn giao bài, danh tính đơn vị dự thi. Vì ranh giới rất sắc và vùng lân cận lạnh, phạm vi thẩm định gần như chắc chắn chỉ một điểm thi duy nhất.
⚠ Đây là sản phẩm bài tập môn phân tích dữ liệu, chỉ có giá trị tham khảo. Nguồn dữ liệu: github.com/NamBZ/diemthi-thpt-2026.
📊 Quay lại phần Số liệu & biểu đồKhác hai bài trước, Phú Thọ không phải vùng trũng: 47.668 thí sinh, điểm trung bình chung 6,07, Toán 5,67 — nhóm đầu toàn quốc. Tỉnh có ít nhất 8 cụm điểm cao trên chuỗi số báo danh — suy luận từ hồ sơ điểm, nhiều khả năng gồm các trường tuyển lọc mạnh của ba tỉnh cũ (Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình); danh tính và vị trí từng trường không xác minh được từ dữ liệu. Nét riêng của hồ sơ này: dải nghi vấn 25001442–25001975 (531 thí sinh) đứng cách cụm đối chứng 25000001–25000712 — cụm có hồ sơ giống trường chuyên nhất toàn bộ dữ liệu (danh tính chưa xác minh) — đúng 730 số báo danh, cho phép so sánh trực tiếp.
| Môn | TB dải nghi vấn | TB cụm đối chứng | TB tỉnh | %≥9 dải | %≥9 đối chứng |
|---|---|---|---|---|---|
| Toán | 8,37 | 7,86 | 5,67 | 37% | 21% |
| Ngữ văn | 8,14 | 7,91 | 6,73 | 12% | 9% |
| Vật lý | 7,90 | 6,96 | 6,03 | 14% | 6% |
| Hóa học | 8,54 | 7,48 | 6,50 | 38% | 18% |
| Sinh học | 8,70 | 8,41 | 5,95 | 56% | 35% |
| Lịch sử | 8,69 | 7,93 | 6,67 | 46% | 34% |
| Địa lý | 8,06 | 6,59 | 5,54 | 26% | 7% |
| Ngoại ngữ | 7,03 | 6,50 | 4,92 | 12% | 8% |
Dải nghi vấn thắng cụm đối chứng ở cả tám môn. Ở Địa lý — môn không trường nào luyện chuyên đại trà — khoảng cách 1,5 điểm, tỷ lệ 9+ gấp gần 4 lần. Nếu tồn tại một ngôi trường mạnh hơn cụm-hồ-sơ-trường-chuyên của tỉnh ở mọi môn, tại sao không ai biết tên nó?
Một, giỏi toàn diện hơn — nhưng phân hóa ít hơn. Cụm đối chứng: 45% vượt trội, σ = 0,49 — dáng dấp trường tuyển lọc thật. Dải nghi vấn: 78% vượt trội, σ = 0,35 — nén chặt nhất trong cả 7 dải toàn quốc. Một tập thể vừa giỏi hơn vừa đều tăm tắp hơn trường tuyển lọc là hình dạng không có trong tự nhiên.
Hai, học sinh ban xã hội thi Toán 7,83 (z = 1,14) — cao hơn nhóm cùng ban của cụm đối chứng (7,30; z = 0,85) và vượt xa trần của mọi cụm trường giỏi tại các tỉnh sạch (0,73). Toàn tỉnh, nhóm này chỉ đạt 5,08.
Ba, ngoài tầm may rủi: 10.000 lần rút ngẫu nhiên nhóm 531 em từ chính tỉnh, lần cao nhất đạt Toán 6,00 — dải đạt 8,37.
Nhưng đây cũng là hồ sơ "mỏng chứng cứ" nhất trong bốn dải đỏ. Văn của dải không đứng yên (8,14, +1,41, cao hơn cả cụm đối chứng); phép thử Sinh–Văn (+0,70) trung tính. Nghi vấn dựa trên bộ ba: vượt trần phép thử ban xã hội, độ nén phi tự nhiên, thắng áp đảo cụm đối chứng của chính tỉnh mình. Kiểm tra kỹ thuật sạch: không SBD trùng; 3 hồ sơ trùng hệt trên 531 em — dưới mức trùng hợp nền (2,09%). Lưu ý thêm: tỉnh mới bao gồm Hòa Bình cũ — tâm điểm vụ 2018 — nhưng dữ liệu không cho biết dải thuộc khu vực nào của tỉnh mới, nên không vin vào lịch sử 2018 cho dải này.
Giải thích được độ nén σ = 0,35, tỷ lệ 78% đồng loạt, ban xã hội vượt trần quốc gia. Không tròn 5 sao vì chữ ký "Văn đứng yên" không hiện diện — nếu có can thiệp, kịch bản phải kèm khâu chấm tự luận dễ dãi cục bộ, hoặc nhóm vốn khá thật ở môn Văn.
Văn 8,14 là thật (chấm tay khó can thiệp hàng loạt); phần không giải thích được bằng năng lực là khoảng vượt thêm ở môn máy chấm — đặc biệt Địa +1,5 so với cụm đối chứng và Toán của dân ban xã hội. Nếu đúng, can thiệp ở đây "tinh" hơn Sơn La: nâng từ khá lên xuất sắc.
Lời giải lành tính đáng cân nhắc nhất trong bốn tỉnh đỏ (Văn cao, Sinh–Văn trung tính đều thuận chiều). Vấp ba hòn đá: không trường tuyển lọc nào cả nước đạt ban-xã-hội-Toán z = 1,14; không trường thật nào nén tới σ = 0,35; và trường mạnh vượt cụm-hồ-sơ-trường-chuyên toàn diện thì phải nổi tiếng chứ không im lặng.
Giải thích được vài môn, không giải thích được cả tám môn cùng lúc, càng không giải thích độ nén và 78% đồng loạt.
Kiểm trực tiếp đều sạch; 0/10.000 mô phỏng — khoảng cách 6,00 so với 8,37 ngoài tầm với của may mắn.
Phú Thọ là nơi xác minh dễ thiết kế nhất vì có nhóm chứng cách đúng 730 số báo danh: so mức trùng lặp chuỗi đáp án nội bộ của dải nghi vấn với mức trùng nội bộ của cụm đối chứng (trùng nhiều hơn hẳn, nhất là ở các câu sai, là dấu vết đáp án chung); đối chiếu ảnh quét phiếu trả lời với file chấm; và xác định danh tính đơn vị dự thi của dải — câu hỏi mà dữ liệu điểm số không chứa nhưng ngành giáo dục tỉnh trả lời được trong một phút. Nếu là trường nổi tiếng lâu năm, kịch bản ba sao mạnh lên; nếu là điểm thi thường, hai kịch bản bốn sao gần như một mình một đường.
⚠ Đây là sản phẩm bài tập môn phân tích dữ liệu, chỉ có giá trị tham khảo. Nguồn dữ liệu: github.com/NamBZ/diemthi-thpt-2026.
📊 Quay lại phần Số liệu & biểu đồTrong bảy dải bất thường, sáu dải cho kết quả nhất quán khi soi bằng các phép thử. Hưng Yên là ngoại lệ: phép thử này nói "trường thật", phép thử kia báo động. Bài này trình bày cả hai hồ sơ — như hai bên trong một phiên tòa — để thấy vì sao chúng tôi không xếp nó vào bên nào, và vì sao chính những ca như thế này mới cần chứng cứ ngoài điểm số nhất.
Hội đồng thi Hưng Yên (tỉnh mới, gộp Hưng Yên và Thái Bình cũ) có 43.232 thí sinh, mặt bằng Toán 5,99. Dải đang xét: 33000001–33000398 (397 thí sinh) — nằm ngay đầu chuỗi số báo danh của tỉnh; dữ liệu không cho biết vị trí này có ý nghĩa gì về danh tính đơn vị dự thi.
| Môn | n dải | TB dải | TB tỉnh | Chênh | %≥9 dải | %≥9 tỉnh |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Toán | 394 | 8,66 | 5,96 | +2,70 | 54% | 5,6% |
| Ngữ văn | 392 | 7,40 | 6,55 | +0,85 | 4% | 0,5% |
| Vật lý | 178 | 7,97 | 5,70 | +2,26 | 21% | 2,2% |
| Hóa học | 156 | 8,25 | 6,38 | +1,86 | 26% | 4,3% |
| Sinh học | 49 | 8,20 | 5,92 | +2,28 | 27% | 6,1% |
| Lịch sử | 140 | 8,58 | 6,26 | +2,32 | 48% | 6,8% |
| Địa lý | 57 | 8,30 | 5,04 | +3,26 | 33% | 0,4% |
| Ngoại ngữ | 192 | 7,33 | 4,81 | +2,52 | 12% | 1,1% |
Các thước đo bề mặt giống nhóm đỏ: 73% vượt trội đồng loạt, σ = 0,41, hoán vị 10.000 lần không lần nào chạm tới (Toán mô phỏng tối đa 6,35 so với 8,66). Các cụm điểm cao khác của tỉnh chỉ đạt z̄ 0,51–0,56 — dải này vượt chúng hơn gấp đôi.
Nhóm thi Địa là một lớp khối C thật, gần như không thể giả. 57 em có Địa z = 2,07 (8,30) nhưng Toán của chính họ chỉ z = 0,58 (7,08) và Văn z = 1,23 (8,20) — giỏi đúng sở trường, thường ở sở đoản, Văn tốt hơn Toán; trùng khít với 228 em giỏi Địa tự nhiên ở phần còn lại của tỉnh. Nếu có bàn tay nâng cả dải, tại sao lại "tha" môn Toán của đúng 57 em này?
Phép thử ban xã hội trong ngưỡng trường thật. 157 em ban xã hội đạt Toán z = 0,95 — nhỉnh hơn cụm đối chứng (0,85) một chút, khác hẳn 1,49–2,12 của các dải đỏ. Văn của họ (z = 1,11) cao hơn Toán — đúng trật tự tự nhiên của dân khối C, trật tự mà mọi dải đỏ đều đảo ngược.
Phân hóa theo ban rõ nhất trong bảy dải: nhóm tự nhiên Toán z = 1,74, nhóm xã hội 0,95 — khoảng cách 0,79.
Nhóm thi Sinh lệch quá ngưỡng. 49 em đạt Sinh z = 1,24 nhưng Văn của chính họ chỉ z = 0,15 (6,76 — gần mặt bằng tỉnh). Mức lệch +1,09 vượt ngưỡng lớp chuyên Sinh thật (~0,9). Cùng một dải: nhóm Địa có Văn 8,20, nhóm Sinh có Văn 6,76 — hai "tính cách" Văn khác hẳn nhau.
Nhóm tự nhiên mạnh đến mức khó tin: 231 em thi Lý/Hóa có 77% đạt Toán 9+, Toán z = 1,74 — vượt cả nhóm tương ứng của cụm đối chứng giống-trường-chuyên (1,45), tiệm cận vùng các dải đỏ.
Môn Văn toàn dải tụt lại bất đối xứng: máy chấm tăng +1,9 đến +3,3 điểm; Văn chỉ +0,85 với 4% đạt 9+ — tỷ lệ nâng trắc-nghiệm-trên-Văn thuộc hàng cao nhất bảy dải. Kiểm tra kỹ thuật sạch cả hai chiều: không SBD trùng, 2 hồ sơ trùng hệt trong mức nền.
Được chống lưng bởi nhóm Địa "không thể giả", phép thử ban xã hội trong ngưỡng, và độ phân hóa theo ban lớn nhất bảy dải. Vướng ở nhóm tự nhiên quá mạnh và môn Văn toàn dải quá yếu so với phần còn lại của hồ sơ.
Kịch bản duy nhất giải thích được sự "hai tính cách": nếu chỉ các lớp tự nhiên (hoặc một số phòng thi) được nâng ở môn máy chấm, ta thấy đúng bức tranh này — nhóm Địa nguyên vẹn, nhóm tự nhiên vượt trần, Văn đứng yên. Đây cũng là kiểu can thiệp khó phát hiện nhất bằng thống kê cấp dải. Ba sao ngang kịch bản trên — đó chính là nghĩa của "trái chiều".
Cả dải là trường khá thật được bồi thêm đều — yếu ở chỗ không giải thích được vì sao nhóm Địa không được "bồi" môn Toán trong khi nhóm tự nhiên thì có.
Hoán vị đã bác ngẫu nhiên; kiểm tra kỹ thuật không thấy dấu hiệu lỗi.
Hưng Yên là ca mà thống kê điểm số đã đi đến giới hạn. Ba mảnh chứng cứ sẽ phá thế cân bằng ngay: danh tính đơn vị dự thi của dải (trường chuyên có tiếng → kịch bản trường thật gần như thắng; điểm thi hỗn hợp → can thiệp chọn lọc vọt lên); chuỗi đáp án gốc của riêng nhóm tự nhiên — nơi tín hiệu báo động tập trung — so với mức trùng nội bộ của nhóm Địa cùng dải; và phổ điểm Văn theo phòng thi để xem sự "hai tính cách" chạy theo ranh giới lớp hay phòng. Trong lúc chưa có các mảnh đó, màu vàng — không kết tội, không minh oan — là màu trung thực nhất cho dải này.
⚠ Đây là sản phẩm bài tập môn phân tích dữ liệu, chỉ có giá trị tham khảo. Nguồn dữ liệu: github.com/NamBZ/diemthi-thpt-2026.
📊 Quay lại phần Số liệu & biểu đồBốn bài trước kể về những dải trong danh sách đỏ. Bài này kể chuyện ngược lại: một dải bị vòng quét đầu "bắt", trông rất giống gian lận ở các thước đo bề mặt, rồi được các phép thử sâu hơn hạ xuống mức nghi vấn thấp. Đọc để hiểu phương pháp phân biệt "điểm cao bất thường" với "điểm cao đáng ngờ" — và vì sao "nghi vấn thấp" không có nghĩa là "chắc chắn trong sạch".
Hội đồng thi Ninh Bình (tỉnh mới, gộp Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định cũ) có 48.238 thí sinh, và là hội đồng có điểm trung bình chung cao nhất toàn quốc trong dữ liệu (6,32) — Toán trung bình 6,26 so với 5,65 cả nước. Đất học Nam Định cũ nằm trong tỉnh này. Một dải điểm rất cao ở đây không phải "đỉnh mọc giữa vùng trũng" — nó mọc trên một cao nguyên.
| Môn | n dải | TB dải | TB tỉnh | Chênh | %≥9 dải | %≥9 tỉnh |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Toán | 555 | 8,45 | 6,24 | +2,21 | 38% | 6,9% |
| Ngữ văn | 555 | 8,38 | 7,24 | +1,13 | 16% | 1,8% |
| Vật lý | 227 | 7,70 | 5,91 | +1,79 | 12% | 2,8% |
| Hóa học | 157 | 8,23 | 6,37 | +1,86 | 29% | 4,2% |
| Sinh học | 50 | 8,52 | 6,07 | +2,45 | 32% | 5,7% |
| Lịch sử | 122 | 8,65 | 6,58 | +2,07 | 48% | 9,5% |
| Địa lý | 60 | 7,79 | 5,62 | +2,17 | 12% | 0,9% |
| GD Kinh tế & PL | 84 | 7,21 | 5,27 | +1,94 | 2% | 0,1% |
| Ngoại ngữ | 381 | 7,41 | 4,74 | +2,67 | 18% | 1,1% |
Nhìn các thước đo bề mặt, dải mang gần đủ dáng dấp nhóm đỏ: 75% thí sinh vượt trội đồng loạt (ngưỡng trường thật: 35–51%), độ nén σ = 0,37 (chỉ sau Phú Thọ), mọi môn cùng nâng +1,1 đến +2,7 điểm, và hoán vị 10.000 lần không lần nào tái tạo được (Toán mô phỏng tối đa 6,56 so với 8,45). Các cụm điểm cao khác của tỉnh chỉ đạt z̄ 0,50–0,57 — dải này vượt chúng hơn hai lần. Nếu dừng ở vòng một, Ninh Bình đứng trong danh sách đỏ mà không ai thắc mắc.
Một, phép thử ban xã hội cho kết quả đúng bằng trần của trường thật. 249 em ban xã hội đạt Toán 7,96 — nghe cao, nhưng mốc "trường-giỏi" quy đổi cho tỉnh mặt bằng cao này là 7,9 (Sơn La chỉ 5,7). Mức vượt z = 0,90, sát vai cụm đối chứng giống trường chuyên nhất dữ liệu (0,85) — thay vì gấp đôi gấp ba như bốn dải đỏ (1,14–2,12).
Hai, môn Văn chấm tay cũng cao tương xứng — và nhóm xã hội giỏi Văn hơn giỏi Toán. Văn đạt 8,38 với 16% bài từ 9 điểm (gấp 9 lần tỉnh) — bàn tay sửa bài trắc nghiệm không tạo ra được điều này. Trong nhóm ban xã hội, Văn (z = 1,26) vượt Toán (z = 0,90) — đúng trật tự tự nhiên của học sinh khối C; ở các dải đỏ, trật tự này bị đảo lộn.
Ba, có sự phân hóa theo ban học. Nhóm thi Lý/Hóa có Toán z = 1,39, nhóm xã hội 0,90 — mỗi ban giỏi theo kiểu của mình. Phép thử Sinh–Văn (+0,62) nằm trong ngưỡng tự nhiên của lớp chuyên Sinh thật (~0,9). Kiểm tra kỹ thuật sạch: không SBD trùng, 2 hồ sơ trùng hệt trong mức nền.
Khớp cả ba lý do trên và hợp bối cảnh: tỉnh đứng đầu cả nước về mặt bằng, chứa vùng đất học Nam Định cũ — nơi một trường như vậy tồn tại là chuyện ai cũng đoán được. Danh tính không xác minh được từ dữ liệu.
Ví dụ dải là một khối lớp chọn đồng chất (tuyển đầu vào sát nhau), giải thích nốt 75% vượt trội và σ = 0,37 — hai điểm gợn duy nhất còn lại.
Không thể loại hẳn — độ nén và tỷ lệ đồng loạt vẫn cộng hưởng với kịch bản này, và can thiệp "tinh" nhắm vào nhóm vốn giỏi sẽ khó bị phát hiện. Nhưng bị phản chứng ở ba chỗ: Văn cao thật, trật tự Văn–Toán của nhóm xã hội đúng chiều tự nhiên, ban xã hội không vượt trần trường thật. Hai sao — thấp, không phải bằng không.
Hoán vị 10.000 lần đã bác ngẫu nhiên (dải cao thật, câu hỏi chỉ là cao vì đâu); kiểm tra kỹ thuật không thấy dấu hiệu lỗi.
Trường hợp Ninh Bình minh họa điều quan trọng nhất của cả bộ báo cáo: "bất thường thống kê" và "gian lận" là hai khái niệm khác nhau. Vòng quét đầu chỉ tìm được cái thứ nhất; phải cần các phép thử có nhóm đối chứng mới tách được cái thứ hai. Việc phương pháp hạ được nghi vấn cho 555 em ở đây (và 542 em ở Thanh Hóa) là bằng chứng nó không phải cỗ máy buộc tội. Nhưng "nghi vấn thấp" là đánh giá tương đối, không phải giấy chứng nhận trong sạch: nếu tổ chức thẩm định toàn diện, dải này xứng đáng một vòng kiểm tra thứ hai — chi phí thấp, và nếu sạch như dự đoán, chính nó sẽ thành cụm đối chứng chuẩn cho các phân tích sau.
⚠ Đây là sản phẩm bài tập môn phân tích dữ liệu, chỉ có giá trị tham khảo. Nguồn dữ liệu: github.com/NamBZ/diemthi-thpt-2026.
📊 Quay lại phần Số liệu & biểu đồTrong bảy dải bất thường, Thanh Hóa có hồ sơ gần với "trường tuyển lọc thật" nhất — gần hơn cả Ninh Bình. Bài này trình bày vì sao nó vẫn bị vòng quét đầu điểm danh, vì sao gần như mọi phép thử đều nghiêng về phía lành tính, và đâu là điểm gợn khiến màu của nó là "xanh — có nghi vấn nhẹ" chứ không phải trắng.
Hội đồng thi Thanh Hóa có 42.429 thí sinh, mặt bằng Toán 5,37. Dải đang xét: 38002272–38002819 (542 thí sinh). Vòng quét đầu điểm danh có lý: hoán vị 10.000 lần không lần nào tái tạo được (Toán mô phỏng tối đa 5,74 so với 7,85 của dải) — bất thường thống kê là thật; câu hỏi là bất thường vì đâu.
| Môn | n dải | TB dải | TB tỉnh | Chênh | %≥9 dải | %≥9 tỉnh |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Toán | 542 | 7,85 | 5,34 | +2,51 | 28% | 4,4% |
| Ngữ văn | 542 | 7,91 | 6,99 | +0,92 | 5% | 1,1% |
| Vật lý | 202 | 7,41 | 5,69 | +1,72 | 13% | 3,1% |
| Hóa học | 136 | 7,62 | 6,14 | +1,48 | 21% | 4,5% |
| Sinh học | 55 | 8,08 | 5,84 | +2,24 | 33% | 4,8% |
| Lịch sử | 166 | 8,01 | 6,22 | +1,79 | 30% | 8,3% |
| Địa lý | 98 | 7,18 | 5,08 | +2,10 | 4% | 0,8% |
| GD Kinh tế & PL | 53 | 6,52 | 4,98 | +1,54 | 0% | 0,2% |
| Ngoại ngữ | 341 | 6,66 | 4,75 | +1,90 | 14% | 1,0% |
Một, dải không phải ốc đảo — nó là đỉnh của một phổ liên tục. Khác hẳn Sơn La, ngay cạnh dải là một cụm 824 thí sinh với z̄ = 0,68 và 39% vượt trội — một trường mạnh khác, kém đúng một bậc; tỉnh còn thêm các cụm khá ở các vùng SBD khác. Bức tranh là một hệ sinh thái trường điểm có thứ bậc, trong đó dải đang xét đứng đầu — đúng cách một tỉnh lớn có truyền thống học tập vận hành.
Hai, hồ sơ nâng đúng chuẩn trường tuyển lọc: chỉ 55% thí sinh vượt trội (chuẩn trường thật 35–51%, các dải đỏ 75–90%) và σ = 0,50 — rộng nhất trong bảy dải, điểm vẫn phân hóa tự nhiên.
Ba, mọi nhóm con giỏi đúng kiểu của mình. Ban xã hội Toán z = 0,86 — đúng vai cụm đối chứng (0,85) — và Văn của họ (1,10) cao hơn Toán, đúng trật tự khối C. Nhóm thi Địa: giỏi Địa (1,25), thường Toán (0,63), khá Văn (1,06). Nhóm thi Sinh lệch Sinh–Văn +0,70, trong ngưỡng tự nhiên (~0,9). Không nhóm nào mang dấu "bị nâng trái sở trường".
Bốn, môn Văn chấm tay cao thật: 7,91 điểm — thứ mà can thiệp bài trắc nghiệm không tạo ra được. Kiểm tra kỹ thuật sạch: không SBD trùng, 2 hồ sơ trùng hệt trong mức nền.
Nhóm tự nhiên của dải khá mạnh (Toán z = 1,61, 49% đạt 9+), và các môn máy chấm tăng +1,5 đến +2,5 điểm trong khi Văn chỉ +0,92 — tỷ lệ nâng trắc-nghiệm-trên-Văn khoảng 2 lần, cao hơn mức cân đối của cụm đối chứng. Ở một trường mạnh thiên về khối tự nhiên, hình ảnh này vẫn giải thích được; nhưng nó cũng đúng hướng lệch mà một cuộc can thiệp nhẹ sẽ tạo ra. Vì phép thử thống kê không phân biệt nốt được hai khả năng đó, màu của Thanh Hóa là xanh — có nghi vấn nhẹ.
Khớp gần trọn hồ sơ: phổ liên tục có thứ bậc trong tỉnh, phân hóa nội bộ rộng, mọi nhóm con giỏi đúng sở trường, Văn cao thật, hai phép thử chính trong ngưỡng.
Khối lớp đầu vào sát nhau kéo tỷ lệ vượt trội lên 55% — lấp nốt khoảng cách nhỏ so với trần 51% của nhóm đối chứng.
Không loại được hẳn vì tỷ lệ nâng trắc-nghiệm-trên-Văn hơi cao; nhưng bị phản chứng bởi toàn bộ phần còn lại của hồ sơ — đặc biệt việc mọi nhóm con giữ nguyên trật tự sở trường tự nhiên, điều can thiệp diện rộng sẽ phá vỡ.
Hoán vị đã bác ngẫu nhiên; kiểm tra kỹ thuật sạch.
Thanh Hóa xếp cuối danh sách ưu tiên — sau bốn dải đỏ và Hưng Yên. Một vòng kiểm tra chi phí thấp là đủ: đối chiếu vài chục ảnh quét phiếu trả lời với file chấm, và so mức trùng lặp chuỗi đáp án của dải với cụm 824 em ngay bên cạnh — nhóm chứng tự nhiên tốt nhất có thể có. Nếu sạch như dự đoán, Thanh Hóa cùng Ninh Bình sẽ thành cặp cụm đối chứng chuẩn cho mọi phân tích về sau.
⚠ Đây là sản phẩm bài tập môn phân tích dữ liệu, chỉ có giá trị tham khảo. Nguồn dữ liệu: github.com/NamBZ/diemthi-thpt-2026.
📊 Quay lại phần Số liệu & biểu đồ